Rahmet ve Şefkat İlaçları — Sayfa 149

mahsûdu riyâkâr zanneder, haksızlık eder, zulmeder.

Hem ona gelen musibetlerden memnun ve nîmetlerden mahzun olup kader ve rahmet-i İlâhiye'ye, onun hakkında ettiği iyiliklerden küsüyor. Âdeta Kaderi tenkid ve rahmete itiraz ediyor.Kaderi tenkit eden başını örse vurur, kırar. Rahmete itiraz eden, rahmetten mahrum kalır.

Acaba, bir gün adâvete değmeyen bir şeye, bir sene kin ve adâvetle mukabele etmeyi hangi insaf kabul eder; bozulmamış hangi vicdana sığar? Halbuki mü'min kardeşinden sana gelen bir fenalığı, bütün bütün ona verip, onu mahkûm edemezsin. Çünkü:

Evvelâ:Kaderin onda bir hissesi var. Onu çıkarıp o Kader ve Kaza hissesine karşı rızâ ile mukabele etmek gerektir.

Sâniyen:Nefis ve şeytanın hissesini de ayırıp, o adama adâvet değil, belki nefsine mağlub olduğundan acımak ve nedâmet edeceğini beklemek.

Sâlisen:Sen kendi nefsinde görmediğin veya görmek istemediğin kusurunu gör, bir hisse de ona ver. Sonra bâki kalan küçük bir hisseye karşı en selâmetli ve en çabuk, hasmını mağlup edecek afv ve safh ile ve ulüvvü