Dördüncü Hakikat olan Otuzüçüncü Mertebe

( Âyetü'l-Kübrâ'dan )

Dördüncü Hakikat Olan Otuzüçüncü Mertebe

"Rahîmiyet ve Rezzâkıyet hakikatı"dır. Yani: Umum zemin yüzünde ve içinde ve havasında ve denizinde bütün zîhayatın ve bilhassa zîruhun ve bilhassa âciz ve zaîflerin ve bilhassa yavruların; hem maddî ve midevî, hem mânevî bütün rızıklarını, şefkatkârâne, kuru ve basit bir topraktan ve camid ve kemik gibi kuru odun parçalarından yapılan.. ve bilhassa en lâtifi kan ve fışkı ortasından gelen.. ve bir dirhem kemik gibi bir tek çekirdekten yapılan binlerle okka taamların, vakti vaktine mukannen bir surette, hiç birini unutmayarak ve şaşırmayarak gözümüz önünde bir dest-i gaybî tarafından verilmesi hakikatıdır.

Evet

âyeti, iâşeyi ve infâkı Cenâb-ı Hakk'a tahsis edip hasrettiği gibi,

âyeti dahi, bütün insanların ve hayvanların rızıklarını taahhüd ve tekeffül-ü Rabbânî altına aldığı; hem

âyeti de, rızkı tedârik edemeyen, âciz ve iktidarsız olan zaîf bîçarelerin rızıklarını umulmadık yerden, belki gaybdan, belki hiçten... Meselâ, denizin dibindeki böceklere hiçten ve bütün yavrulara umulmadık yerlerden ve bütün hayvanlara her baharda âdeta sırf gaybdan infaklarını bilfiil tekeffül ederek bilmüşahede vermekle; esbabperest insanlara dahi, esbab perdesi altında yine o veriyor diye isbat ve ilân ettiği gibi; pek çok âyât-ı Kur'âniye ve hadsiz şevâhid-i kevniye, bilittifak herbir