Elhüccetüzzehra'nın İkinci Makamı'ndan

vermediğin için, mânen minnet ediyorsun; bîçare fakiri minnet esareti altında bırakıyorsun. Hem makbul olan duâsından mahrum kalıyorsun. Hem hakikaten Cenâb-ı Hakk'ın malını ibâdına vermek için bir tevziât memuru olduğun halde, kendini sahib-i mal zannedip bir küfrân-ı nîmet ediyorsun. Eğer zekat namına versen, Cenâb-ı Hak namına verdiğin için bir sevap kazanıyorsun, bir şükrân-ı nîmet gösteriyorsun. O muhtaç adam dahi sana tabasbus etmeğe mecbur olmadığı için, izzet-i nefsi kırılmaz ve duâsı senin hakkında makbul olur. Evet zekat kadar, belki daha ziyade nafile ve ihsan, yahut sâir suretlerde verip, riyâ ve şöhret gibi, minnet ve tezlil gibi zararları kazanmak nerede? Zekat namına o iyilikleri yapıp, hem farzı edâ etmek, hem sevabı, hem ihlâsı, hem makbul bir duâyı kazanmak nerede?

* * *

(Elhüccetü'z-Zehrâ'nın İkinci Makamı'ndan)

Yedinci, Sekizinci Delil

dir.

Yani: Ehemmiyetli bir hikmet için, zâhir nazarda mübhem ve gayr-ı muayyen tevehhüm edilen eceller ve rızıklar, ibham perdesi altında kaza ve kader-i ezelînin defterinde, mukadderât-ı hayatiye sahifesinde, her zîhayatın eceli mukadder ve muayyendir; tekaddüm, teahhur etmez. Ve her zîruhun rızkı tayin ve tahsis edilip kaza ve kader levhasında yazıldığına hadsiz deliller var.

Meselâ, koca bir ağacın ölmesi, onun bir nevi ruhu olan çekirdeğini onun yerinde vazife görmek için bırakması, bir Alîm-i Hafîz'in