Ramazan İktisad Şükür — Sayfa 45

Zemin yüzü, bir sofra-yı rahmettir. Derecât-ı erzak ve merâtib-i nîmet dahi, iskemleler hükmündedir.

Hem en cüz'î işlerde de herkes hırsın sû'-i tesirini hissedebilir.

Meselâ iki dilenci bir şey istedikleri vakit, hırs ile ilhah eden dilenciden istiskal edip vermemek; diğer sâkin dilenciye merhamet edip vermek, herkes kalbinde hisseder.

Hem meselâ gecede uykun kaçmış; sen yatmak istesen, lâkayt kalsan uykun gelebilir. Eğer hırs ile uyku istesen "Aman yatayım, aman yatayım." dersen, bütün bütün uykunu kaçırırsın.

Hem meselâ mühim bir netice için birisini hırs ile beklersin; "Aman gelmedi, aman gelmedi." deyip en nihayet hırs senin sabrını tüketip kalkar gidersin; bir dakika sonra o adam gelir; fakat beklediğin o mühim netice bozulur.

Şu hâdisatın sırrı şudur ki: Nasılki bir ekmeğin vücudu, tarla, harman, değirmen, fırına terettüb eder. Öyle de; tertib-i eşyâda bir teenni-i hikmet vardır. Hırs sebebiyle teenni ile hareket etmediği için, o tertipli eşyâdaki mânevî basamakları müraat etmez; ya atlar, düşer veyahut bir basamağı noksan bırakır; maksada çıkamaz.