Ramazan İktisad Şükür — Sayfa 68

ona yetişilir. Hem Rahmân'ın en zâhir manası Rezzak'tır.

Hem şükrün envâı var. O nev'ilerin en câmii ve fihriste-i umumiyesi, namazdır.

Hem şükür içinde, sâfi bir îmân var, hâlis bir tevhid bulunur. Çünkü bir elmayı yiyen ve "Elhamdülillah" diyen adam, o şükür ile ilân eder ki: "O elma doğrudan doğruya dest-i kudretin yâdigârı ve doğrudan doğruya hazine-i rahmetin hediyesidir." demesi ile ve itikad etmesi ile, her şeyi –cüz'î olsun, küllî olsun– O'nun dest-i kudretine teslim ediyor. Ve her şeyde rahmetin cilvesini bilir. Hakikî bir îmânı ve hâlis bir tevhidi, şükür ile beyan ediyor.

İnsan-ı gâfil, küfrân-ı nîmet ile ne derece hasârete düştüğünü, çok cihetlerden yalnız bir vechini söyleyeceğiz. Şöyle ki:

Lezzetli bir nîmeti insan yese, eğer şükür etse; o yediği nîmet, o şükür vasıtasıyla bir nur olur, uhrevî bir meyve-i Cennet olur. Verdiği lezzet ile, Cenâb-ı Hakk'ın iltifât-ı rahmetinin eseri olduğunu düşünmekle, büyük ve dâimî bir lezzet ve zevk veriyor. Bu gibi mânevî lübleri ve hülâsaları ve mânevî maddeleri ulvî makamlara gönderip; maddî ve tüflî (posa) ve kışrî, –yani vazifesini bitiren ve lüzumsuz kalan–