Sünnet-i Seniyye Ris. — Sayfa 105

mânaları hükmediyor. Öyle ise, ilim ve hikmet pergeli, kendini gösterecek. İşte kendini gösterdi ki, o hududlar içinde, göz, kulak, burun, yaprak ve incecik püskülcükler gibi şeylerin tasvirine başladı.

Şimdi görüyoruz ki: İçindeki pergelin harekâtıyla tayin edilen âzâlar, san'atkârâne ve inayetkârâne düşüyor. Öyle ise o ilim ve hikmet pergelini çeviren, arkada sun' ve inayet mânaları var, hükmediyorlar ve kendilerini gösterecekler. İşte ondandır ki; bir hüsün ve zînete kâbiliyet gösteriyor. Öyle ise; sun' ve inayeti çalıştıran, irâde-i tahsin ve kasd-ı tezyindir. Öyle ise onlar hükmediyorlar ki; tezyine, tenvire başladı. Bir tebessüm vaziyetini gösterdi ve hayatdarlık hey'etini verdi. Elbette şu tahsin ve tenvir mânasını çalıştıran, lütuf ve kerem mânasıdır. Evet o iki mâna, onda o derece hükmeder ki; âdeta o çiçek bir lütf-u mücessem, o heykel bir kerem-i mütecessiddir.

Şimdi bu mâna-yı kerem ve lütfu çalıştıran ve tahrik eden, "teveddüd ve taarrüf" mânalarıdır. Yâni: Kendini, hüneri ile tanıttırmak ve halka kendini sevdirmek mânaları arkada hükmediyor. Bu tanıttırmak ve sevdirmek, elbette meyl-i merhamet ve irâde-i nîmetten geliyor. Mâdem rahmet ve irâde-i nîmet, arkada