Sünnet-i Seniyye Ris. — Sayfa 178

Dördüncü Nükte:Evet tehditlerle, korkularla, hilelerle efkâr-ı âmmeyi başka bir mecraya çevirtmek mümkün olur. Fakat te'siri cüz'îdir, sathîdir, muvakkat olur. Muhakeme-i akliyeyi az bir zamanda kapatabilir. Amma irşadıyla kalblerin derinliklerine kadar nüfuz etmek, hissiyatın en incelerini heyecana getirmek, istîdatların inkişafına yol açmak, ahlâk-ı âliyeyi te'sis ve alçak huyları imha ve izâle etmek, cevher-i insaniyetten perdeyi kaldırıp hakîkatı teşhir etmek, hürriyet-i kelâma serbestî vermek, ancak şuâ-i hakîkattan muktebes hârikulâde bir mu'cizedir.

Evet asr-ı saâdetten evvelki zamanlarda kalb katılığı ve merhametsizlik öyle bir hadde bâliğ olmuştu ki, kocaya vermekten âr ederek kızlarını diri diri toprağa gömerlerdi.

Asr-ı saâdette İslâmiyet'in doğurduğu merhamet, şefkât, insaniyet sayesinde, evvelce kızlarını gömerlerken müteessir olmayanlar, İslâmiyet dâiresine girdikten sonra karıncaya bile ayak basmaz oldular. Acaba böyle ruhî, kalbî, vicdanî bir inkılâb hiçbir kanuna tatbik edilebilir mi?

Bu nükteleri ceyb-i kalbine soktuktan sonra, bu noktalara da dikkât et:

1Tarih-i âlemin şehâdetiyle sâbittir ki;