Sünuhat Tüluhat İşârat kitabının 18. sayfası — İkinci Cümle bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

Mâdem ki kudrette merâtib olamaz, makdurât dahi bizzarure kudrete nisbeti bir olur. En büyük, en küçüğe müsâvi, zerrât yıldızlara emsâl olur.

İKİNCİ NOKTA:Kâinatın iki ciheti var, âyinenin iki vechi gibi. Biri mülk, biri melekûtiyet. Mülk ciheti ezdadın cevelangâhıdır. Hüsün-kubuh, hayır-şer, sağîr-kebir gibi umûrun mahall-i tevarüdüdür. Onun için vesait ve esbab vaz'edilmiş, ta dest-i kudret zâhiren umûr-u hasise ile mübaşir olmasın. Azamet, izzet öyle ister. Hakikî te'sir verilmemiş, vahdet öyle ister.

Melekûtiyet ciheti ise, mutlaka şeffafedir. Teşahhusât karışmaz. O cihet vasıtasız Hâlık'a müteveccihtir. Terettüb, teselsül yoktur. İlliyet mâluliyet giremez. İ'vicacatı yoktur. Avaik müdahale edemez. Zerre Şems'e kardeş olur.

Kudret hem basit, hem nâmütenahî, hem zâtî, mahall-i taalluk-u kudret hem vasıtasız, hem lekesiz, hem isyansızdır. Büyük küçüğe tekebbürü, cemaât ferde rüchanı, küll cüz'e nisbeten kudrete karşı fazla nazlanması olamaz.

ÜÇÜNCÜ NOKTA:

لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ ٭ وَ لِلّٰهِ الْمَثَلُ اْلاَعْلٰى

Temsil, tasviri teshil ettiğinden, temsilatla bu gâmız noktayı tefhime çalışacağız.

Sünuhat Tüluhat İşârat — Sayfa 18

Sünuhat Tüluhat İşârat uygulamada, çevrimdışı