Sünuhat Tüluhat İşârat — Sayfa 77

Elhâsıl: Cerbeze bir hâkimdir. Yalnız seyyiât tarafını konuşturmamalı, onun hasmı olan hasenatı da dinlemeli. Sonra muvâzene edip, mîzan-ı haşirdeki hükm-ü âdilane gibi, râcih gelene muhabbetle hak vermelidir.

S– Efkâr-ı hazırada cerbeze nasıl bir te'sir etmiştir?

C– Bak, o seyyiedir ki, Ararât Dağı kadar bize zulüm ve tahkir eden ecnebi bir devleti, ne safsatalı bahânelerle, bilmem hangi tarihte Kırım'da bize yardım etmiş gibi yavelerle, bize dost olabilecek surette gösteriyorlar.

Hem Sübhan Dağı kadar, İslâmiyet'in izzet ve şerefine çalışan güruh-u mücahidîni, acib bahânelerle en fenâ derekesine indirip, millete düşman gibi gösteriyorlar.

Hem de Avrupa'nın terbiyesinin neticesi olarak,

kaidesiyle her şeyin en iyi cihetini nazara almak maslahât iken, en fenâ ciheti nazara alıp mütemâdiyen milleti ye'se sevk ederek, ruh-u cemaatı öldürüyor.

Hem yine cerbeze seyyiesine, zaaf-ı akîde inzimam etmesiyle, mesâil-i diniyede en zaîf tarafını irae ederek dinsizliğe zemin ihzar ediyor.