Tabiat Risalesi — Sayfa 34

saltanat-ı rubûbiyetine ne zarar verir? Saltanatına noksaniyet gelir mi?

Elcevap:Bazı risalelerde gayet kat'î isbat ettiğimiz gibi, hâkimiyetin şe'ni, müdahaleyi reddetmektir. Hatta en ednâ bir hâkim, bir memur, daire-i hâkimiyetinde oğlunun müdahalesini kabul etmiyor. Hatta hâkimiyetine müdahale tevehhümüyle, bazı dindar padişahlar –halife oldukları halde– mâsum evlâdlarını katletmeleri, bu "Redd-i müdahale kanunu" nun hâkimiyette ne kadar esaslı hükmettiğini gösteriyor. Bir nahiyede iki müdürden tut, tâ bir memlekette iki padişaha kadar, hâkimiyetteki istiklâliyetin iktiza ettiği "Men-i iştirak kanunu" tarih-i beşerde çok acib herc ü merc ile kuvvetini göstermiş. Acaba âciz ve muavenete muhtaç insanlardaki âmiriyet ve hâkimiyetin bir gölgesi, bu derece müdahaleyi reddetmeyi ve başkasının müdahalesini menetmeyi ve hâkimiyetinde iştirak kabul etmemeyi ve makamında istiklâliyetini nihayet taassubla muhafazaya çalışmayı gör; sonra hâkimiyet-i mutlaka, Rubûbiyet derecesinde ve âmiriyet-i mutlaka, Ulûhiyet derecesinde ve istiklaliyet-i mutlaka, Ehadiyet derecesinde ve istiğnâ-yı mutlak, Kadiriyet-i mutlaka derecesinde bir Zât-ı Zülcelâl'de, bu redd-i müdahale