Uhuvvet Risalesi — Sayfa 29

İkincisi: "Sen çalış, ben yiyeyim."

Bu iki kelimeyi de idame eden cereyân-ı ribâ ve terk-i zekâttır. Bu iki müthiş maraz-ı içtimaîyi tedâvi edecek tek çâre, zekâtın bir düstur-u umumî suretinde icrasıyla, vücûb-u zekât ve hurmet-i ribâdır.

Hem değil yalnız eşhâsta ve hususî cemaatlerde, belki umum nev'-i beşerin saâdet-i hayatı için en mühim bir rükün, belki devam-ı hayât-ı insaniye için en mühim bir direk, zekattır. Çünkü beşerde, havas ve avâm iki tabaka var. Havastan avâma merhamet ve ihsan; ve avâmdan havassa karşı hürmet ve itaatı temin edecek, zekattır. Yoksa, yukarıdan avâmın başına zulüm ve tahakküm iner; avâmdan zenginlere karşı kin ve isyan çıkar. İki tabaka-i beşer dâimî bir mücâdele-i maneviyede, bir keşmekeş-i ihtilâfta bulunur. Gele gele tâ Rusya'da olduğu gibi, sa'y ve sermaye mücadelesi suretinde boğuşmaya başlar.

Ey ehl-i kerem ve vicdan! Ve ey ehl-i sehâvet ve ihsan!

İhsanlar zekât nâmına olmazsa, üç zararı var. Bazan da faidesiz gider. Çünkü, Allah nâmına vermediğin için mânen minnet ediyorsun; bîçâre fakiri minnet esâreti altında