Yirmi Üçüncü Söz — Sayfa 47

Rabb-ı Rahîm'im dünyayı bana bir hane yaptı. Ay ve Güneş'i, o haneme bir lâmba; ve baharı, bir deste gül; ve yazı, bir sofra-i nîmet; ve hayvanı, bana hizmetkâr yaptı. Ve nebâtâtı, o hanemin zînetli levazımâtı yapmıştır."

Netice-i kelâm: Sen eğer nefis ve şeytanı dinlersen, esfel-i sâfilîne düşersin. Eğer Hak ve Kur'ân'ı dinlersen, âlâ-yı illiyyîne çıkar, kâinatın bir güzel takvimi olursun.

BEŞİNCİ NÜKTE:İnsan, şu dünyaya bir memur ve misafir olarak gönderilmiş, çok ehemmiyetli istîdat ona verilmiş. Ve o istîdâdâta göre ehemmiyetli vazifeler tevdî edilmiş. Ve insanı, o gayeye ve o vazifelere çalıştırmak için, şiddetli teşvikler ve dehşetli tehditler edilmiş. Başka yerde îzah ettiğimiz vazife-i insaniyetin ve ubudiyetin esasatını şurada icmal edeceğiz. Tâ ki,"Ahsen-i takvîm"sırrı anlaşılsın.

İşte insan, şu kâinata geldikten sonra"iki cihet"ile ubûdiyeti var:

Bir ciheti;gâibane bir surette bir ubudiyeti, bir tefekkürü var.

Diğeri;hâzırâne, muhataba suretinde bir ubûdiyeti, bir münâcâtı vardır.