Yedinci Deva

rüzgârları esmeseydi.. ve musibetli, fırtınalı istikbalde mânevî kış mevsimleri olmasaydı; ben de seninle beraber senin hâline acıyacaktım.

Fakat, mâdem dünya bir gün bize "Haydi, dışarı!" diyecek, feryâdımızdan kulağını kapayacak, o bizi dışarı kovmadan, biz bu hastalıklar ikazâtıyla şimdiden onun aşkından vazgeçmeliyiz. O bizi terketmeden, kalben onu terke çalışmalıyız.

Evet, hastalık bu mânâyı bize ihtar edip der ki:"Senin vücûdun taştan, demirden değildir. Belki, daima ayrılmaya müsait, muhtelif maddelerden terkip edilmiştir. Gururu bırak, aczini anla, mâlikini tanı, vazifeni bil, dünyaya ne için geldiğini öğren."kalbin kulağına gizli ihtar ediyor.

Hem mâdem dünyanın zevki, lezzeti devam etmiyor. Hususan meşrû olmazsa; hem devamsız, hem elemli, hem günahlı oluyor. O zevki kaybettiğinden hastalık bahanesiyle ağlama; bilakis hastalıktaki mânevî ibâdet ve uhrevî sevap cihetini düşün, zevk almaya çalış.

YEDİNCİ DEVÂ

Ey sıhhatinin lezzetini kaybeden hasta!

Senin hastalığın, sıhhatteki nîmet-i İlâhiye'nin lezzetini kaçırmıyor; bilakis tattırıyor, ziyâdeleştiriyor. Çünkü, bir şey devam etse te'sirini kaybeder. Hatta ehl-i hakikat müttefikan diyorlar ki:

Yani: Her şey zıddıyla bilinir.

Meselâ, karanlık olmazsa ışık bilinmez, lezzetsiz kalır.

Soğuk olmazsa harâret anlaşılmaz, zevksiz kalır.

Açlık olmazsa, yemek lezzet vermez.

Mide harareti olmazsa, su içmesi zevk vermez.

İllet olmazsa, âfiyet zevksizdir.

Maraz olmazsa, sıhhat lezzetsizdir.

Mâdem Fâtır-ı Hakîm, insana her çeşit ihsânını ihsas etmek ve herbir nev'i nîmetini tattırmak ve insanı daima şükre sevketmek istediğini, şu kâinatta çeşit çeşit, hadsiz envâ-ı nîmeti tadacak, tanıyacak derecede, gayet çok cihâzât ile insanı techiz etmesi gösteriyor ki; elbette sıhhat ve âfiyeti verdiği gibi; hastalıkları, illetleri, dertleri de verecektir.