Haşir Risalesi — Sayfa 30

Kadîr bir Sâni' ister. Çünkü, şu muhteşem kâinat öyle bir saraydır ki; ay, güneş lambaları; yıldızlar, mumları; zaman bir ip, bir şerittir ki; o Sâni-i Zülcelâl her sene bir başka âlemi ona takıp, gösteriyor. O taktığı âlemin içinde üç yüz altmış tarzda muntazam suretlerini tecdîd ediyor. Kemâl-i intizamla ve hikmetle değiştiriyor. Yeryüzünü bir sofra-i nîmet yapmış ki, her bahar mevsiminde, üç yüz bin envâ-ı masnûâtıyla tezyin ediyor. Had ve hesaba gelmez envâ-ı ihsânâtıyla dolduruyor. Öyle bir tarzda ki, nihayet ihtilât içinde ve karışmış oldukları halde, nihayet derecede imtiyaz ve farkla birbirlerinden ayrılıyor. Başka cihetleri buna kıyas et... Nasıl böyle bir sarayın Sâni'inden gaflet edilebilir?

Hem nasıl ki bulutsuz, gündüz ortasında, güneşin deniz yüzünde bütün kabarcıklar üstünde ve karada bütün parlak şeylerde ve kar'ın bütün parçalarında cilvesi göründüğü ve aksi müşâhede edildiği halde, güneşi inkâr etmek, ne derece acib bir dîvânelik hezeyanıdır. Çünkü o vakit birtek güneşi inkâr ve kabul etmemekle; katarât sayısınca, kabarcıklar miktarınca, parçalar adedince, hakikî ve bil'asâle güneşçikleri kabul etmek lâzım geliyor. Her zerrecikte, (ki ancak bir zerre sıkışabildiği halde) koca bir güneşin hakikatını içinde