Hastalar Risalesi — Sayfa 62

İkinci Mes'ele:Maddî musibetleri büyük gördükçe büyür, küçük gördükçe küçülür.

Meselâ, gecelerde insanın gözüne bir hayâl ilişir. Ona ehemmiyet verdikçe şişer, ehemmiyet verilmezse kaybolur. Hücum eden arılara iliştikçe fazla tehâcüm göstermeleri, lâkayd kaldıkça dağılmaları gibi, maddî musibetlere de büyük nazarıyla ehemmiyetle baktıkça büyür. Merak vasıtasıyla o musibet cesedden geçerek kalbde de kökleşir, bir mânevî musibeti dahî netice verir, ona istinad eder, devam eder.

Ne vakit o merakı, kazaya rıza ve tevekkül vasıtasıyla izâle etse, bir ağacın kökü kesilmesi gibi, maddî musibet hafifleşe hafifleşe kökü kesilmiş ağaç gibi kurur, gider. Bu hakîkatı ifade için bir vakit böyle demiştim:

Bırak ey bîçare feryadı, belâdan kıl tevekkül.

Zira feryad belâ-ender, hata-ender beladır bil.

Eğer belâ vereni buldunsa; safâ-ender, atâ-ender belâdır bil.

Eğer bulmazsan bütün dünya cefa-ender, fenâ-ender belâdır bil.