Miftah-ul İman — Sayfa 36

Beşinci Fıkra:

ibâresidir. Meâli şudur ki: Kudret-i İlâhiye âlem-i ekberde, haşmet-i rubûbiyetini gösteriyor. Rahmet-i Rabbâniye ise âlem-i asgar olan insanda, nimetleri tanzim ediyor. Yani Sâni'in kudreti, kibriyâ ve celâl noktasında, kâinatı öyle muhteşem bir saray şeklinde icad ediyor ki; Güneş'i büyük bir elektrik lâmbası, Kamer'i kandil ve yıldızları mumlar meyveleriyle yaldızlar, elektrikler.. ve zemin yüzünü bir sofra, bir tarla, bir bahçe, bir haliçe.. ve dağları birer mahzen, birer direk, birer kal'a ve hakeza... Bütün eşyayı büyük bir mikyasta, o büyük sarayın levazımatı şekline getirerek, şa'şaalı bir surette haşmet-i Rubûbiyet'ini gösterdiği gibi; cemâl noktasında rahmeti dahi en küçük zîhayata kadar her zîruha envâ-ı nimetini verir, onun ile tanzim eder; baştan aşağıya kadar nîmetlerle süsleyip, lütuf ve keremle tezyin eder ve o haşmet-i celâliyeye karşı cemâl-i rahmetini; o küçücük lisanlarla o büyük lisana karşı çıkarır. Yani: Güneş ve Arş gibi büyük cirmler, haşmet lisanıyla; "Yâ Celîl! Yâ Kebîr! Yâ Azîm!" dedikleri vakit; sinek ve semek gibi o küçücük zîhayatlar dahi rahmet lisanıyla "Yâ Cemîl! Yâ Rahîm! Yâ Kerîm!"