Miftah-ul İman — Sayfa 38

İşte şu fıkra işâret eder ki: Kâinatta tasarruf eden haşmet-i rubûbiyet, o koca Güneş'i şu zemin yüzündeki zîhayatlara bir hizmetkâr, bir lâmba, bir ocak; ve koca Küre-i Zemîn'i onlara bir beşik, bir menzil bir ticaretgâh; ve ateşi, heryerde hâzır bir aşçı ve dost; ve bulutu, süzgeç ve murdia; ve dağları, mahzen ve anbar; ve havayı, zîhayata enfas ve nüfusa yelpaze; ve suyu, yeniden hayata girenlere süt emziren dâye ve hayvânâta âb-ı hayat veren bir şerbetçi hükmüne getiren rubûbiyet-i İlâhiye, gâyet vâzıh bir surette vahdâniyet-i İlâhiye'yi gösterir. Evet, Hàlık-ı Vâhidden başka kim Güneş'i Arzlılara musahhar bir hizmetkâr eder? Ve o Vâhid-i Ehad'den başka kim havayı elinde tutar, pek çok vazifelerle tavzif edip, rûy-i zeminde çevik-çalak bir hizmetkâr eder? Ve o Vâhid-i Ehadden başka, kimin haddine düşmüştür ki, ateşi aşçı yapsın ve kibrit başı kadar bir zerrecik ateşe, binler batman eşyayı yuttursun? Ve hakeza... Herbir şey, herbir unsur, herbir ecrâm-ı ulviye, o haşmet-i rubûbiyet noktasında Vâhid-i Zülcelâl'i gösterir.

İşte; celâl ve haşmet noktasında vâhidiyet göründüğü gibi, cemâl ve rahmet noktasında dahi nimet ve ihsân, ehadiyet-i İlâhiye'yi ilân