Miftah-ul İman — Sayfa 49

bulunan bir Zât-ı Zülcelâl'in kanunuyla, izniyle, emriyle, kuvvetiyle, ilmiyle olmak zarurîdir.

SEKİZİNCİ KELİME:

Yani: Hayatı dâimîdir, ezelî ve ebedîdir. Mevt ve fenâ, adem ve zevâl O'na ârız olamaz. Çünkü hayat, O'na zâtîdir. Zâtî olan, zâil olamaz. Evet ezelî olan elbette ebedîdir. Kadîm olan, elbette bâkidir. Vâcibü'l-Vücud olan, elbette sermedîdir. Evet bir hayat ki, bütün vücud, bütün envârıyla O'nun gölgesidir. Nasıl adem O'na ârız olabilir? Evet bir hayat ki, vâcib bir vücud O'nun lâzımı ve ünvanıdır; elbette adem ve fenâ hiçbir cihetle O'na ârız olamaz. Evet bir hayat ki, bütün hayatlar mütemâdiyen O'nun cilvesiyle zuhura gelir ve bütün hakâik-i sâbite-i kâinât O'na istinad eder, O'nunla kâimdir; elbette hiçbir cihetle fenâ ve zevâl O'na ârız olamaz. Evet bir hayat ki; onun bir lem'a-i cilvesi, mâruz-u fenâ ve zevâl olan eşyayı kesîreye bir vahdet verip bekaya mazhar eder ve dağılmaktan kurtarır ve vücudunu muhafaza eder ve bir nevi bekaya mazhar eder. Yani hayat; kesrete bir vahdet verir, ibka eder. Hayat gitse; dağılır, fenâya gider. Elbette, öyle hadsiz lemaât-ı hayatiye, bir cilvesi olan hayât-ı vâcibeye, zevâl ve fenâ yanaşamaz. Şu hakikata şâhid-i katı', şu kâinatın