Mirac ve Şakk-ı Kamer — Sayfa 20

mahlûkât ve tavâif-i mevcûdâtta küçük büyük, cüz'î küllî tabakâtı ve taifeleri ayrı ayrı, fakat birbirine bakar bir tarzda birer dâire-i Rubûbiyet, birer tabaka-i hâkimiyet görünüyor. Şimdi, bütün kâinattaki makâsıd-ı ulyâ ve netâic-i uzmâyı anlayacak ve bütün tabakâtın ayrı ayrı vezâif-i ubûdiyetlerini görmekle, Zât-ı Kibriyâ'nın saltanat-ı Rubûbiyet'ini, haşmet-i Hâkimiyetini müşâhede ederek, o Zât'ın marziyâtı ne olduğunu anlamak ve onun saltanatına dellâl olmak için, alâ-küllihal, o tabakât ve dairelere bir seyr ü sülûk olacaktır. Tâ dâire-i âzamiyesinin ünvanı olan Arş-ı Âzamına girecek, tâ Kab-ı Kavseyn'e, yani imkân ve vücûb ortasında Kâb-ı Kavseyn ile işaret olunan makama girecek ve Zât-ı Celil-i Zülcemâl ile görüşecektir ki: Şu seyr ü sülûk ise, Mi'râcın hakikatıdır. Herbir insan aklıyla, hayal süratinde seyerânı; herbir velî, kalbiyle berk süratinde cevelânı ve cism-i nûrânî olan herbir melek, ruh süratinde Arştan Ferşe, Ferşten Arşa deverânı; ehl-i Cennet'in insanları, Burak süratinde haşirden beş yüz sene fazla mesafeden Cennet'e çıkmaları olduğu gibi; nur ve nur kabiliyetinde ve evliyâ kalblerinden daha latif ve emvâtın ruhlarından ve melâike cisimlerinden daha hafif ve cesed-i necmî ve beden-i misalîden daha zarif olan