Nur Çeşmesi — Sayfa 183

(ona) lâyık vücûdu ve vücûdun levazımatını vermeye kadir ve kudretine nisbeten herşey kemâl-i suhûletle musahhar olan bir zâtın memuru ve emirber bir vazifedarı olmazlarsa, o toprağın herbir zerresinde, ya bütün çiçekli ve meyvedarların adedince mânevî fabrikalar ve matbaalar içinde bulunması lâzım gelir ki, o cihazatları ve eşkalleri birbirinden uzak ve birbirinden ayrı mevcudât-ı muhtelifeye menşe' olabilsin. Veya bütün o mevcûdâta muhît bir ilim ve bütün onların teşkilâtına muktedir olacak bir kudret vermek lâzımdır; tâ bütün onların teşkilatına medar olsun. Demek Cenâb-ı Hakk'tan nisbet kesilse, toprağın zerrâtı adedince ilahlar kabul edilmesi lâzım gelir. Bu ise, bin defa muhâl içinde muhâl bir hurâfedir.

Nasılki bir kitap, eğer yazma ve mektup olsa, onun yazmasına bir kalem kâfidir. Eğer basma ve matbu olsa, o kitabın hurufatı adedince kalemler, yani demir harfler lâzımdır; tâ o kitap tab'edilip vücûd bulsun. Eğer o kitabın bazı harflerinde gayet ince bir hât ile o kitabın ekseri yazılmış ise –Sûre-i Yâsin, lafz-ı Yâsin'de yazıldığı gibi– o vakit bütün o demir harflerin küçücükleri, o tek harfe lâzımdır, tâ tab'edilsin. Aynen öyle de: Şu kitâb-ı kâinatı, kalem-i kudret-i Samedaniye'nin yazması ve Zât-ı