Nur'un İlk Kapısı — Sayfa 115

mahsustur. En basit bir unsuru, tedbir ve tedvir etmek, bütün hayvânât ve nebâtâtı ve masnuâtı kabza-i rubûbiyetinde terbiye edene has olduğunu kör olmayan görür.

Herbir fert misliyet lisanıyla der: "Kim bütün nev'ime mâlik ise, bana mâlik olabilir. Yoksa olamaz."

Her nevi, intişarları lisanıyla der: "Kim bütün sath-ı Arz'a mâlik ise, bize mâlik olabilir; yoksa olamaz."

Arz, tesânüd lisanıyla der: "Kim bütün kâinata mâlik ise, bana öyle mâlik olabilir; yoksa olamaz."

ONBİRİNCİ LEM'A:Cüz'de cüz'îde, küllde küllîde, bütün âlemde; hayatta, zîhayatta, ihyada olan sikkelerden, hâtemlerden bâzılarına işaret ettik. Şimdi nevilerdeki hesapsız sikkelerden bir sikkeye işaret edeceğiz.

Evet, nasıl meyvedar bir ağacın hesapsız semereleri bir terbiye ile ve bir kanun-u vahdetle bir merkezden idare edildiklerinden, o ağacın terbiye ve idaresindeki külfet ve meşakkat ve masraf o kadar, suhûlet peyda eder ki; şirket ve kesretle terbiye edilen tek bir meyveye müsâvi olurlar. Demek, şirket-i kesret ve taaddüd-ü merkez, her meyve için