Sünuhat Tüluhat İşârat — Sayfa 86

Binaenaleyh şeriat vâzı-ı esâret değildir. Belki en vahşi bir suretten, böyle tamamen hürriyete yol açacak ve geçebilecek bir surete indirmiştir, tâdil etmiştir.

Hem de dörde

(*) Erkek galiben yüz yaşına kadar telkîh eder. Karı, yarı vakti hayz olduğu halde elliye kadar telakkuh eder.

kadar taaddüd-ü zevcât, tabiata, akla, hikmete muvafakatıyla beraber; şeriat bir taneden dörde çıkarmamış, belki sekizden, dokuzdan dörde indirmiştir. Bâhusus taaddüde öyle şerait koymuştur ki, ona müraât etmekle, hiçbir mazarrata müeddi olmaz. Bâzı noktada şer olsa da, ehvenü'ş-şerdir. Ehvenü'ş-şer ise, bir adâlet-i izafiyedir.

Heyhât! Âlemin her halinde hayr-ı mahz olamaz.

S– Dârü'l-Hikmeti'l-İslâmiye neden hizmet edemedi?

C– En büyük hizmeti, adem-i hizmetidir. En büyük hareketi, hareketsizliğidir. Çünkü buradaki hâkim olan kuvvet-i ecnebiye, lehinde olmayan herbir hareketi boğuyor. Hareket edenleri gördük, mukaddes câmilerde gâvurlara dua ettirildi ve mücahidlerin cevaz-ı katline fetva verdirildi. İşte Dârü'l-Hikmet, bu fırtına içinde âlet ettirilmedi. En büyük mâni