Tabiat Risalesi — Sayfa 39

tamamıyla zıt ve muhalif ve hata bir surette tevehhüm eder ve mânen onların hukukuna tecâvüz eder.

Hem o târikü's-salât, kendi kendine mâlik olmadığı için, kendi mâlikinin bir abdi olan kendi nefsine zulmeder. Onun mâliki, o abdinin hakkını, onun nefs-i emmâresinden almak için, dehşetli tehdid eder. Hem netice-i hilkatı ve gaye-i fıtratı olan ibâdeti terkettiğinden, hikmet-i İlâhiye ve meşiet-i Rabbâniyeye karşı bir tecâvüz hükmüne geçer. Onun için cezaya çarpılır.

Elhâsıl:İbâdeti terkeden, hem kendi nefsine zulmeder –nefis ise, Cenâb-ı Hakk'ın abdi ve memlûküdür– hem kâinatın hukuk-u kemâlâtına karşı bir tecâvüz, bir zulümdür. Evet, nasılki küfür, mevcûdata karşı bir tahkirdir; terk-i ibâdet dahi, kâinatın kemâlâtını bir inkârdır. Hem hikmet-i İlâhiye'ye karşı bir tecâvüz olduğundan, dehşetli tehdide, şiddetli cezaya müstehak olur.

İşte bu istihkakı ve mezkûr hakikatı ifade etmek için, Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyan, mu'cizâne bir surette o şiddetli tarz-ı ifadeyi ihtiyar ederek, tam tamına hakîkat-ı belâgat olan mutâbık-ı muktezâ-yı hâle mutabakat ediyor.